Xã Phú Lý tọa lạc về phía Đông Bắc của tỉnh Đồng Nai, cách trung tâm của tỉnh khoảng 70 km, với đặc điểm địa hình tách biệt, được bao phủ bởi 23.898,45 ha rừng tự nhiên do Khu Bảo tồn thiên nhiên văn hoá Đồng Nai và Vườn Quốc gia Cát Tiên quản lý, vị trí địa lý đặc thù nằm ở khu vực có địa hình rừng xen kẽ đồi, đồng bằng nhỏ hẹp, hệ thống suối, hồ và đường mòn tự nhiên đan xen phức tạp. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, xã Lý Lịch (xã Phú Lý ngày nay) là địa bàn có chiến lược cực kỳ quan trọng, là một trong những địa bàn trung tâm và vùng An toàn của chiến khu Đ. Tại nơi đây, Trung ương Đảng đã quyết định thành lập Trung ương Cục miền Nam thay cho Xứ ủy Nam Bộ và xây dựng căn cứ tại Chiến khu Đ. Đây cũng là nơi ở, làm việc và hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng phong trào cách mạng, đề ra các quyết sách chiến lược mang tính chất bước ngoặt trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ của các đồng chí lãnh đạo Trung ương Cục miền Nam (1961-1962). Cũng trên mảnh đất này, một số cơ quan thuộc Trung ương Cục như Bộ Chỉ huy Quân giải phóng miền Nam, Ban Bảo vệ Trung ương Cục, Ban Tuyên huấn Trung ương Cục, Ban Kinh tài, Ban Tổ chức Trung ương Cục, Ban Giao-Bưu-Vận Trung ương Cục, Đài Phát thanh Giải phóng… đã lần lượt được thành lập. Đơn vị chủ lực quy mô trung đoàn đầu tiên của lực lượng vũ trang Nam bộ (Q 761) cũng ra đời tại Chiến khu Đ. Đây cũng là nơi đóng quân, đào tạo, huấn luyện, tập kết, trung chuyển của các lực lượng vũ trang từ cấp đại đội trở lên như Ban Quân sự và Đảng ủy Lực lượng vũ trang Miền, đại đội 59, Trung đoàn bộ binh 1, Trung đoàn đầu tiên của Nam bộ và cực Nam Trung bộ, Sư đoàn bộ binh 9…
Trong 02 cuộc kháng chiến chống xâm lược, Lý Lịch (Phú Lý) là địa phương có phong trào du kích và các phong trào thi đua thiết thực động viên nhân dân tham gia kháng chiến phát triển mạnh. Đồng bào đã đóng góp nhiều sức người, sức của để xây dựng căn cứ địa cách mạng vững chắc. Trong những năm kháng chiến đó, mặc dù thực dân Pháp rồi đến Đế quốc Mỹ đã tiến hành nhiều cuộc hành quân càn quét, kết hợp với máy bay ném bom, rải chất độc hóa học nhằm hủy diệt sự sống, tiêu diệt lực lượng cách mạng, cắt đứt các tuyến đường hành lang, phá hoại hoa màu, kho tàng… nhưng đồng bào vẫn cùng nhau đoàn kết, một lòng thủy chung với cách mạng, kiên cường chiến đấu, làm thất bại mọi âm mưu và thủ đoạn của địch, góp phần cùng cả nước đánh thắng hai cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp, đế quốc Mỹ.
Từ một vùng đất xa xôi nằm giữa những cánh rừng bạt ngàn, từng là căn cứ địa của cách mạng, ngày nay Phú Lý đã có nhiều thay đổi quan trọng, tiềm năng và thế mạnh của vùng đất này đã và đang được phát huy, khai thác. Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, trong những năm qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Phú Lý đã thể hiện tinh thần đoàn kết, quyết tâm vượt khó, phấn đấu xây dựng địa phương theo hướng hiện đại hóa nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Ngày 24/12/2015 xã Phú Lý vinh dự được UBND tỉnh công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới; ngày 12/12/2019, đạt chuẩn xã nông thôn mới nâng cao và ngày 06/12/2023 Phú Lý trở thành xã đầu tiên của tỉnh Đồng Nai (cũ) đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.
Nhìn lại những chặng đường đã qua, Đảng bộ, Chính quyền địa phương và nhân dân xã Phú Lý càng thấy trân trọng, tự hào với những thành quả đã đạt được bởi nó được kết tinh từ mồ hôi, xương máu, công sức và trí tuệ của biết bao thế hệ. Trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân xã Phú Lý quyết tâm phấn đấu vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, xây dựng và giữ gìn quê hương Phú Lý yên bình, giàu đẹp, mãi xứng đáng với danh hiệu địa phương “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”.
Để ghi nhận những đóng góp, hy sinh của nhân dân xã Phú Lý trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ; tăng cường công tác giáo dục lịch sử, truyền thống cách mạng, yêu nước cho thế hệ hôm nay và mai sau, Uỷ ban nhân dân xã Phú Lý đã xây dựng hồ sơ và trình Uỷ ban nhân dân tỉnh xem xét, công nhận xã Phú Lý là xã an toàn khu trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Ngày 26 tháng 3 năm 2026, Uỷ ban nhân dân tỉnh Đồng Nai đã ban hành Quyết định số 1042/QĐ-UBND công nhận xã Phú Lý là xã An toàn khu.
Với việc được công nhận xã An toàn khu, người dân Phú Lý sẽ được quan tâm, tạo điều kiện hưởng các chính sách, quyền lợi hỗ trợ an sinh xã hội, phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân./.
Di tích Quốc gia Trung ương Cục miền Nam (1961-1962)
Một đoạn đường vào xã Phú Lý anh hùng
Trung tâm văn hoá thể thao xã Phú Lý
